KHI SỨC KHỎE LÀ THỨ MẤT RỒI MỚI BIẾT ĐAU

Một lời nhắn nhủ từ người bác sĩ đã lặng lẽ chứng kiến hàng ngàn cuộc đời đi qua giường bệnh

Tác giả: BS.CKII. Đinh Văn Thành – Hơn 25 năm chăm sóc sức khỏe cộng đồng

“Thưa bác sĩ… nếu ngày đó tôi bớt một đêm làm thêm, một chầu nhậu, một lần tức giận… có lẽ hôm nay tôi không phải nằm ở đây…”

Tôi nghe câu đó vào một chiều thứ Hai bình thường – nhưng lòng tôi thì không bình thường chút nào. Mỗi lần nghe một người bệnh nói ra điều ấy, tim tôi lại siết chặt – vì tôi biết, sau đó là một gia đình gồng mình, là những đứa con hoang mang, là ánh mắt người vợ thẫn thờ…

Tôi là một bác sĩ chuyên khoa II. Tôi không chỉ chữa bệnh, tôi lắng nghe. Và trong suốt 25 năm làm nghề, tôi đã nghe rất nhiều câu nói giống như vậy – không chỉ của người bệnh mà của cả những người thân ngồi ngoài hành lang bệnh viện, vò đầu: “Giá mà…”.

Bởi vậy hôm nay, tôi viết bài này – không để dạy ai sống thế nào, mà chỉ để gõ khẽ vào tim bạn, để bạn dừng lại một phút trong đời sống hối hả, và tự hỏi:

“Tôi đã sống hết mình chưa? Tôi có đang sống lành mạnh – hay đang sống một cách vô thức đến khi cơ thể gục ngã?”

GIAI ĐOẠN I: 0–25 TUỔI – TUỔI HỒNG CỦA GIẤC MƠ, NHƯNG CŨNG LÀ TUỔI HỒNG CỦA NGỘ NHẬN

Tôi từng là một cậu học trò cắm cúi học ngày đêm, nghĩ rằng: “Tuổi trẻ mà, mình còn khỏe, ngủ ít chút cũng được, ăn mì tôm cũng chẳng sao!”. Nhưng đến khi làm bác sĩ, tôi mới thấy: những điều “chẳng sao” của tuổi trẻ, 20 năm sau trở thành những vết hằn âm thầm không thể xóa.

Thanh xuân là tuổi học, nhưng cũng là tuổi lười vận động. Là tuổi mơ ước, nhưng cũng là tuổi ngồi quá lâu, ăn quá vội, ngủ quá muộn.

Có người trẻ mới 22 đã tiểu đường. Có cô bé 19 tuổi loét dạ dày vì stress học thi. Có những đứa trẻ 8 tuổi nặng gần 60 ký, mỡ máu, gan nhiễm mỡ – vì cha mẹ “thương quá” mà cho ăn thả cửa.

Tôi hỏi bạn – những người đang làm cha, làm mẹ, làm thầy cô, làm người trẻ:

• Bạn có nhớ nhắc con em mình ngủ sớm hơn?
• Bạn có để bữa ăn gia đình không chỉ là “no bụng”, mà là lúc gieo thói quen ăn lành mạnh?
• Bạn có khuyến khích con ra ngoài chơi, thay vì chỉ ngồi trước màn hình?

Sức khỏe không phải là “đợi lớn rồi tính”. Nó bắt đầu từ chính ly nước uống hôm nay, tư thế ngồi học hôm nay, nụ cười hay áp lực mà một đứa trẻ đang mang.

GIAI ĐOẠN II: 25–55 TUỔI – KHI CHÚNG TA ĐỔI MÌNH LẤY CẢ GIA TÀI… VÀ ĐÁNH MẤT CƠ THỂ MÌNH

Người đàn ông trung niên tôi gặp hôm đó – anh ngồi run run, mắt đờ đẫn, nói:

“Bác sĩ ơi, tôi có lỗi với vợ con tôi… 20 năm qua tôi đi làm, xây nhà, sắm xe, nhưng chưa từng dẫn vợ đi khám sức khỏe một lần… Tôi chưa từng kiểm tra mình. Và giờ tôi đang bị ung thư gan giai đoạn muộn…”

Anh bật khóc. Tôi cũng không dám nhìn thẳng vào mắt anh.

Bạn biết không – giai đoạn từ 25 đến 55, ai cũng nghĩ mình còn khỏe.

• Vợ nghĩ chồng mình đàn ông nên “chịu được”, không cần khám.
• Chồng nghĩ vợ mình còn trẻ, làm văn phòng, đâu có gì nghiêm trọng.
• Cả hai nghĩ: để khi nào rảnh sẽ đi khám, rồi lại bận con nhỏ, công việc, cơm áo…
• Đến khi đi khám, nhiều người phải nghe tin dữ – trong tay vẫn còn tiền, nhưng thời gian thì không còn nữa.

Bạn ơi,

• Một cơn đột quỵ không cần biết bạn là giám đốc hay công nhân.
• Một cơn đau tim không chờ bạn hoàn thành KPI.
• Một khối u không cần bạn cho phép mới xuất hiện trong cơ thể.

Làm ra tiền là giỏi. Nhưng giữ được thân thể để tiêu tiền đúng lúc mới là khôn. Đừng để một ngày kia, con bạn hỏi: “Ba ơi, tại sao ba nằm viện hoài vậy?”, còn bạn chỉ biết quay đi, giấu nước mắt sau lớp khẩu trang.

GIAI ĐOẠN III: 55+ – KHI NGƯỜI TA KHÔNG SỐNG NỮA, CHỈ “CHỐNG CHỊU”

Tôi từng chứng kiến một bà cụ hơn 70 tuổi – đeo máy trợ thở, mỗi tháng 4 lần nhập viện. Khi tôi hỏi bà thấy mệt gì nhất, bà không nói “khó thở”, mà bà nói:

“Tôi mệt vì làm phiền con cháu tôi…”

Tôi từng gặp những cụ ông – lưng còng, tay run – nhưng mắt vẫn nhìn đăm đăm vào cửa phòng mổ, nơi vợ mình đang nằm.
Tôi từng gặp những người cha, người mẹ, 70 tuổi vẫn tự ti: “Tôi chẳng giúp được gì cho tụi nhỏ, bệnh riết rồi chẳng ai vui khi tôi có mặt…”

Tuổi già không đáng sợ. Tuổi già bệnh tật, cô đơn, tủi thân – mới là điều khiến người ta đau nhất.

Nhưng bạn biết không? Phần lớn những hệ quả đó – có thể không xảy ra nếu trước đó 10, 20, 30 năm… người ấy biết giữ gìn.

Chỉ cần:

• Đi bộ mỗi ngày 30 phút.
• Ăn ít thịt mỡ, nhiều rau, bỏ thói quen uống rượu bia.
• Tập thói quen ngủ đúng giờ, kiểm tra sức khỏe định kỳ.
• Giữ đầu óc minh mẫn, giữ lòng thanh thản, nuôi dưỡng sự kết nối với con người…

… thì tuổi già sẽ không phải là “chống chịu”, mà là “thưởng thức”.

TÔI ĐÃ THẤY GÌ SAU 25 NĂM NGỒI BÊN CẠNH GIƯỜNG BỆNH?

Tôi đã thấy:

• Những người từng lướt qua đời bằng sức mạnh, rồi gục ngã không kịp nói lời trăng trối.
• Những người tưởng mình bận kiếm tiền, rồi về già đem tiền đi chữa bệnh, không mua lại được một lần quay đầu.

Tôi cũng thấy:

• Những người sống tỉnh thức, chăm sóc cơ thể như một ngôi đền thiêng.
• Những ông cụ đi bộ cùng vợ mỗi chiều, những người mẹ tập yoga mỗi sáng, những gia đình cùng ăn tối bên nhau, cười rôm rả… Họ khỏe. Và họ sống lâu – sống thật sự.

TỪ MỘT NGƯỜI BÁC SĨ – GỬI TỚI BẠN MỘT LỜI NHẮN NHỦ

Đừng để ngày mai phải nói “giá mà…”.
Đừng để người thân phải ôm bệnh án khóc vì bạn.
Đừng chờ đến khi nằm một chỗ mới ước giá như được đi bộ 10 phút mỗi ngày.

Sức khỏe không phải là một khái niệm – mà là sự biết ơn thân thể mình mỗi ngày.
Sống khỏe không phải là sống lâu – mà là sống sâu, sống tỉnh, sống đẹp.
Giữ gìn sức khỏe không phải vì bản thân – mà là vì những người ta yêu thương.

VÀ NẾU BẠN CÒN MAY MẮN ĐỌC ĐƯỢC BÀI VIẾT NÀY…

Bạn vẫn còn thời gian.
Bạn còn có thể ngủ sớm hơn tối nay.
Bạn còn có thể ôm mẹ bạn một cái thật chặt và nhắc bà đi khám sức khỏe.
Bạn còn có thể nhắn vợ/chồng: “Mình cùng tập thể dục nha”.
Bạn còn có thể dạy con: “Cơm nhà lành nhất. Nước lọc là tốt nhất. Sức khỏe là quý nhất.”

Và bạn – vẫn còn đủ sức thay đổi mọi thứ.

– BS.CKII. Đinh Văn Thành –

“Tôi viết không phải để gây sợ hãi – mà để đánh thức. Không để bạn sợ bệnh, mà để bạn yêu đời. Không để bạn sống cẩn trọng – mà sống đầy đủ, lành mạnh và ý nghĩa.”

Nếu bạn thấy bài viết này chạm đến mình – đừng giữ lại. Hãy chia sẻ cho người bạn yêu thương. Vì đôi khi, chỉ một bài viết – có thể giữ lại một cuộc đời.