Phần 8 – LÀNH TRƯỚC KHI GIỎI: MỘT BÁC SĨ KHÔNG CHỈ CẦN KIẾN THỨC, MÀ CẦN MỘT TRÁI TIM KHÔNG ĐẦY VẾT XƯỚC

“Có những bác sĩ thao thao bất tuyệt về bệnh học, nhưng lại ngồi khám trong sự gắt gỏng.
Có những người giỏi chuyên môn, nhưng không thể ngẩng lên khi bệnh nhân khóc.
Tôi không phán xét họ.
Tôi chỉ thấy rõ – giỏi không đủ nếu chưa lành.”

 Sự Giỏi Có Thể Được Đào Tạo. Nhưng Trạng Thái Tâm Hồn Là Điều Phải Tu Dưỡng

Một bác sĩ, một nhà khoa học, một nhà giáo – tất cả có thể tích lũy kiến thức qua trường lớp. Nhưng không có lớp học nào dạy ta cách kiểm soát cảm xúc khi bị mệt mỏi, cách không thờ ơ khi quá tải, cách giữ sự dịu dàng khi bị hiểu lầm.

Tôi đã từng là người mang danh “giỏi”.
Nhưng tôi cũng từng lớn tiếng với một bệnh nhân vì họ hỏi quá nhiều.
Tôi từng buột miệng khó chịu với một người nhà vì họ lo lắng thái quá.
Tôi từng bước ra khỏi phòng khám – và thấy mình không còn là người tử tế như lúc chọn nghề.

Vì sao?
Vì tôi giỏi – nhưng tôi đã mòn đi bên trong.

 Giỏi Mà Không Lành – Giống Như Một Con Dao Sắc Không Có Bao

Tôi từng chứng kiến một bác sĩ trẻ – top đầu của khóa – làm việc máy móc như robot.
Ca bệnh được xử lý nhanh, gọn, đúng.
Nhưng bệnh nhân ra khỏi phòng với đôi mắt lạnh và không quay lại.

Tôi hỏi:

“Em có biết tại sao bệnh nhân chọn đi bác sĩ khác, dù em khám đúng bệnh?”
Em ấy nói:
“Chắc vì em chưa đủ thương họ.”

Câu trả lời làm tôi im lặng cả đêm.

 Một Bác Sĩ Đang Tổn Thương Sẽ Vô Thức Lan Truyền Tổn Thương Cho Người Khác

Tâm lý học gọi đó là “cơ chế phản chiếu cảm xúc” (emotional mirroring).
Khi người chữa lành chưa được chữa lành, ánh mắt họ thiếu dịu dàng, giọng nói họ thiếu chất ấm, hành động của họ thiếu hơi thở con người.

Người bệnh – vốn đang tổn thương – sẽ bị nhiễm thêm sự căng thẳng đó, làm trầm trọng thêm bệnh lý mà họ không hề hay biết.

Và không, tôi không trách bác sĩ.
Vì tôi đã từng là người không lành mà vẫn phải làm việc.

 Y Học Không Chỉ Là Câu Trả Lời, Mà Còn Là Sự Hiện Diện

Có những lúc, bệnh nhân không cần “ngay lập tức được chữa khỏi”.
Họ cần:
– Một ai đó ngồi lại đủ lâu.
– Một ai đó đặt bút kê toa mà không run tay.
– Một ai đó… ở đó, như một con người, không vội, không phán xét.

Giây phút đó – cơ thể họ đã bắt đầu hồi phục.

Đừng nói “thời gian không cho phép”.
Vì đôi khi chỉ một cái gật đầu đúng lúc, một ánh mắt đủ sâu, cũng là sự hiện diện chữa lành.

 Không Ai Bắt Ta Phải Làm Bác Sĩ Hoàn Hảo. Nhưng Ta Phải Học Cách Là Người Lành Để Không Làm Tổn Thương Người Khác

Tôi viết bài này không để kết tội ai.
Tôi từng là một trong số đó.
Một người “giỏi” nhưng có thời điểm sống như đang bị thương.

Và tôi biết – người dân, người bệnh, sinh viên y khoa, đồng nghiệp – tất cả đều có thể đọc bài viết này với tâm thế phản biện.

Tôi đón nhận.

Nhưng xin hãy nhìn bằng một ánh mắt nhân bản:

Người làm nghề chữa lành, cần học cách tự chữa lành mình trước tiên.
Vì một người còn rối loạn bên trong, không thể trao đi điều gì ngoài sự khô cứng và áp lực.

 Tôi Chọn Viết Bằng Cả Những Lần Gãy, Để Nhắc Nhở Chính Mình Và Những Ai Đang Cùng Hành Trình

Đừng quên ăn, đừng quên ngủ, đừng quên con người trong mình.
Đừng để ý kiến xã hội, bảng phân công, hay thứ gọi là “hiệu quả” giết chết phần ấm áp nhất trong nghề này.

Giỏi là một sứ mệnh.
Lành là một nền móng.
Nếu không có nền móng, sứ mệnh sớm muộn cũng đổ sập.

“Tôi từng là một bác sĩ giỏi.
Giờ tôi học lại để là một người tử tế.
Và tôi tin – khi đã tử tế, thì tay tôi kê thuốc cũng nhẹ hơn, lời tôi nói cũng sáng hơn,
và người bệnh… sẽ muốn quay lại – không phải vì sợ, mà vì tin.”